Narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji (Gen AI), takie jak ChatGPT, Gemini i Grok, szybko przeszły od technologii eksperymentalnych do powszechnego użytku. Miliony ludzi w całej Europie korzystają obecnie z tych narzędzi do rozwiązywania problemów osobistych, procesów pracy i edukacji. Platformy te tworzą nową treść (tekst, obrazy, kod, wideo itp.) w oparciu o wzorce wyuczone na podstawie istniejących danych.
Jednak wskaźniki adopcji są bardzo zróżnicowane na całym kontynencie. Według danych Eurostatu za 2025 r. około jedna trzecia Europejczyków w wieku od 16 do 74 lat przynajmniej raz skorzystała ze sztucznej inteligencji generacji, ale odsetek ten waha się od 17% w Turcji do 56% w Norwegii. Ta różnica uwydatnia głębsze trendy w rozwoju infrastruktury cyfrowej, umiejętności czytania i pisania oraz wrażliwości kulturowej na technologię.
Geograficzne wzorce wykorzystania AI
Europa Północna i Zachodnia przoduje w adopcji, a kraje takie jak Dania (48%), Szwajcaria (47%) i Holandia (45%) wykazują wysoką aktywność. Ponad dwóch na pięciu mieszkańców 13 krajów europejskich zgłasza niedawne wykorzystanie sztucznej inteligencji Gen.
Europa Południowa, Środkowa i Wschodnia pozostaje w tyle. Najniższe odnotowane wskaźniki mają Rumunia (18%), Türkiye (17%) i Serbia (19%). Nawet duże gospodarki, takie jak Włochy (20%) i Niemcy (32%), plasują się poniżej średniej UE wynoszącej 33%. Sugeruje to, że sama siła gospodarcza nie gwarantuje powszechnego przyjęcia sztucznej inteligencji.
Dlaczego istnieją różnice?
Nierówna dystrybucja odzwierciedla zasadnicze różnice w gotowości cyfrowej. Jak wyjaśnia badacz Colin van Noordt z KU Leuven, wysokie wskaźniki adopcji korelują z istniejącą infrastrukturą cyfrową i umiejętnościami. Kraje o zaawansowanej cyfryzacji (Dania, Szwajcaria) mają populacje bardziej skłonne do korzystania i rozumienia narzędzi sztucznej inteligencji.
Van Noordt zwraca również uwagę na kluczowy czynnik: umiejętność korzystania z technologii cyfrowych. Wielu Europejczyków nie korzysta ze sztucznej inteligencji generacji, ponieważ nie są świadomi jej możliwości ani tego, w jaki sposób może poprawić ich życie. Nie jest to tylko kwestia dostępu, ale kwestia zrozumienia, co sztuczna inteligencja może dla nich zrobić. Polityka rządu ma jedynie ograniczony wpływ; leżące u ich podstaw kultury cyfrowe i umiejętności praktyczne są o wiele bardziej decydujące.
Do użytku osobistego i zawodowego
Prywatne wykorzystanie Gen AI znacznie przewyższa wykorzystanie w pracy w całej Europie. Około 25% używa tych narzędzi do celów osobistych, w porównaniu do 15% do celów zawodowych. Różnica jest szczególnie duża w krajach takich jak Grecja (41% osób prywatnych, 16% pracujących). Sugeruje to, że sztuczna inteligencja generacji jest obecnie postrzegana jako bardziej dostępna i użyteczna w przypadku indywidualnych zadań niż w przypadku złożonych aplikacji roboczych.
Edukacja pozostaje w tyle – zaledwie 9% Europejczyków wykorzystuje sztuczną inteligencję do formalnego uczenia się. Szwecja (21%) i Szwajcaria (21%) przodują pod względem zastosowań edukacyjnych, podczas gdy Węgry zgłaszają 1%.
Przyszłość wdrażania sztucznej inteligencji
Obecna sytuacja pokazuje, że Wdrożenie sztucznej inteligencji w Europie zależy nie tylko od dostępu do technologii, ale także od umiejętności cyfrowych, gotowości kulturowej i praktycznego zrozumienia jej zastosowania. Likwidacja luki będzie wymagać ukierunkowanych inicjatyw edukacyjnych, rozwoju infrastruktury i skupienia się na wykazywaniu prawdziwej wartości sztucznej inteligencji generacji wykraczającej poza użytek osobisty.
