Znane osobistości, takie jak aktorka Nicole Kidman i reżyserka Chloe Zhao, szukają nowej ścieżki kariery – takiej bez czerwonych dywanów, wielkich wypłat i przepychu. Zamiast tego są szkoleni na doulów śmierci.
Choć dla niektórych termin ten może być nieznany, rola ta wpisuje się w rosnący ruch mający na celu zapewnienie pozamedycznego wsparcia umierającym ludziom i ich rodzinom pogrążonym w żałobie. Takie zainteresowanie ze strony osób publicznych uwydatnia głęboką sprzeczność kulturową: nasze społeczeństwo jest coraz bardziej oderwane od rzeczywistości śmiertelności, ale jednocześnie bardziej niż kiedykolwiek istnieje potrzeba udziału człowieka u kresu życia.
Kim jest doula przewodnika po śmierci?
Doula przewodnik śmierci (czasami nazywana towarzyszką śmierci) zapewnia wsparcie emocjonalne, duchowe i praktyczne. W przeciwieństwie do lekarzy i pielęgniarek, którzy skupiają się na interwencji medycznej, doule skupiają się na ludzkim doświadczeniu umierania.
Ich praca obejmuje szeroki zakres potrzeb:
– Pomoc praktyczna: pomoc w załatwieniu spraw, oznakowaniu rzeczy dla spadkobierców lub pomoc w zorganizowaniu pogrzebu.
– Komfort fizyczny: zapewnianie podstawowej opieki niemedycznej, takiej jak zapewnianie komfortu poprzez delikatny dotyk lub pielęgnację jamy ustnej.
– Rzecznictwo: Rola łącznika pomiędzy pacjentem a podmiotami świadczącymi opiekę zdrowotną w celu zapewnienia, że lekarze respektują życzenia pacjenta.
– Obecność emocjonalna: pozostawanie przy umierającej osobie, aby ją pocieszyć i zapobiec samotności, która często towarzyszy u schyłku życia.
– Wsparcie w żałobie: Pomoc rodzinom we wczesnych stadiach po stracie.
Co ciekawe, niektóre doule pracują również z „utratą cienia” – głębokim smutkiem spowodowanym poważnymi zmianami życiowymi, takimi jak rozwód, bezpłodność lub opuszczenie wspólnoty religijnej.
„Deficyt opieki” we współczesnym społeczeństwie
Wzrost popularności prowadnic wylotowych jest bezpośrednią reakcją na kilka zmian strukturalnych w sposobie, w jaki żyjemy i umieramy:
- Rozdrobniona opieka zdrowotna: Współczesny system medyczny został zaprojektowany tak, aby leczyć choroby i zarządzać procesem umierania, ale często brakuje mu „złotego środka” w postaci holistycznej, pełnej współczucia opieki.
- Izolacja społeczna: W miarę jak rodziny stają się coraz bardziej rozdzielone geograficznie i zmniejsza się zaangażowanie religijne, kurczy się tradycyjna „społeczność”, która kiedyś towarzyszyła śmierci (rodziny wielopokoleniowe i kościelne grupy wsparcia).
- Unikanie kulturowe: Współczesna kultura zachodnia często traktuje starzenie się i śmierć jako coś, czego należy się obawiać, ukrywać lub „rozwiązywać” za pomocą kosztownych technologii przeciwdziałających starzeniu się.
Jak zauważyła Nicole Kidman, mówiąc o śmierci matki, często zdarza się sytuacja, w której rodziny chcą się opiekować, ale czują się przytłoczone logistycznymi i emocjonalnymi wymaganiami życia, przez co umierająca osoba czuje się odizolowana.
Zmiana perspektywy: od strachu do więzi
Dlaczego ludzie – także ci z ogromnym bogactwem i wpływami – nagle zaczynają interesować się tą pracą? Dla wielu jest to sposób na zmierzenie się z uniwersalną prawdą, której nie da się uniknąć.
- W obliczu śmiertelności: Dla reżyserki Chloe Zhao nauczanie stało się sposobem radzenia sobie z trwającym całe życie strachem przed śmiercią. Wchodząc w interakcję z tym procesem, starała się budować zdrowsze relacje ze świadomością własnej śmiertelności.
- Efekt pandemii: Eksperci uważają, że pandemia Covid-19 zmusiła świat do bezpośredniego stawienia czoła śmierci, uniemożliwiając jej ignorowanie.
- Otwartość emocjonalna: Ogólny trend kulturowy w kierunku wrażliwości i „konfesjonalizmu” w mediach społecznościowych sprawił, że dyskusja o ludzkich doświadczeniach, w tym śmierci, stała się bardziej akceptowalna.
„To nie jest tylko trend czy moda” – mówi Alua Arthur, założycielka Going With Grace. „To coś starożytnego, co będzie istnieć w odległej przyszłości, długo po tym, jak Nicole Kidman i ja znikniemy”.
Wniosek
Rosnące zainteresowanie doulą śmierci odzwierciedla znaczącą zmianę kulturową: przejście od postrzegania śmierci jako niepowodzenia medycznego, które należy ukryć, do postrzegania śmierci jako głęboko ludzkiego doświadczenia, które wymaga wspólnoty, obecności i specjalistycznej opieki.
